The Myth of Sisyphus and Other Essays

The Stranger နဲ့ The Plague တို့ရဲ့ စာရေးဆရာ၊ ၁၉၅၇ စာပေဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုရှင် Albert Camus ဟာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ၁၉၄၂ မှာ The Myth of Sisyphus ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ ဘဝမှာ အဓိပ္ပာယ်ရှိရဲ့လားဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို ရှောင်မသွားဘဲ မျက်နှာချင်းဆိုင် မေးခဲ့တဲ့ ဒီအက်ဆေးရှည်ဟာ နှစ်ဆယ်ရာစု အတွေးအခေါ်ရဲ့ အရေးပါဆုံး လက်ရာတွေထဲ ပါဝင်ပြီး “absurd” ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ကမ္ဘာသိအောင် လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ Justin O’Brien ရဲ့ English ဘာသာပြန်မူမှာ Camus ရဲ့ တခြား အက်ဆေးတိုတချို့လည်း တွဲပါပါတယ်။

Camus ဟာ ပြင်သစ်လက်အောက်ခံ အယ်လ်ဂျီးရီးယားက ဆင်းရဲတဲ့ မိသားစုမှာ မွေးဖွားပြီး ငယ်စဉ်ကတည်းက အဆုတ်ရောဂါနဲ့ သေခြင်းကို အနီးကပ် မြင်ခဲ့ရသူပါ။ သူ့အတွက် ဒဿနဟာ စာသင်ခန်းထဲက ပဟေဠိ မဟုတ်ဘဲ မနက်တိုင်း အိပ်ရာက ဘာကြောင့် ထမလဲဆိုတဲ့ လက်တွေ့မေးခွန်းပါ။ လူက ကမ္ဘာကြီးဆီက အဓိပ္ပာယ်၊ စည်းစနစ်၊ အဖြေကို တောင့်တပေမယ့် ကမ္ဘာကြီးက တိတ်ဆိတ်စွာပဲ ပြန်ကြည့်နေပါတယ်။ အဲဒီ တောင့်တမှုနဲ့ တိတ်ဆိတ်မှုကြားက ကွာဟချက်ကို သူက absurd လို့ ခေါ်ပါတယ်။

absurd ကို သိပြီးတဲ့နောက် လမ်းသုံးသွယ် ရှိတယ်လို့ Camus က ခွဲပြပါတယ်။ ပထမက ဘဝကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၊ ဒုတိယက ဘာသာတရား ဒါမှမဟုတ် ဒဿနစနစ်ကြီးတစ်ခုခုဆီ ခုန်ကူးပြီး ဆင်ခြင်တုံတရားကို စွန့်ခြင်း — ဒါကို သူက “ဒဿနနည်းအရ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေခြင်း” လို့ ခေါ်ပြီး နှစ်ခုလုံးကို ပယ်ပါတယ်။ သူရွေးတာက တတိယလမ်း — အဓိပ္ပာယ်မရှိမှန်း သိလျက်နဲ့ မျက်စိဖွင့်ပြီး ပြည့်ပြည့်ဝဝ ဆက်ရှင်ခြင်း၊ တော်လှန်မှု၊ လွတ်လပ်မှုနဲ့ စိတ်အားထက်သန်မှုပါ။ နတ်ဘုရားတွေက ကျောက်တုံးကို တောင်ပေါ် ထာဝရ တွန်းတင်ခိုင်းထားတဲ့ ဂရိဒဏ္ဍာရီထဲက Sisyphus ဟာ အဲဒီအသက်ရှင်ပုံရဲ့ သင်္ကေတဖြစ်ပြီး ကိုယ့်ကံကို သိလျက်နဲ့ ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ သူ့ကို ပျော်ရွှင်နေသူအဖြစ် မြင်ယောင်ကြည့်ဖို့ Camus က ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။

ကြိုပြောရရင် ဒီစာအုပ်က ဖတ်ရလွယ်တဲ့ စာအုပ် မဟုတ်ပါဘူး။ Kierkegaard၊ Husserl၊ Dostoevsky၊ Kafka တို့ကို ကိုးကားဆွေးနွေးထားတဲ့ အလယ်ပိုင်းတွေက ဒဿန နောက်ခံ မရှိရင် ခက်နိုင်ပြီး ပထမအခန်းနဲ့ နောက်ဆုံး Sisyphus အခန်းတိုလေးက အဖတ်ရအလွယ်ဆုံး၊ အလှဆုံးပါ။ တွဲပါတဲ့ အယ်လ်ဂျီးရီးယား နေရောင်နဲ့ ပင်လယ်အကြောင်း အက်ဆေးတွေကတော့ ကဗျာဆန်ပြီး Camus ရဲ့ ဘဝကိုချစ်တဲ့ဘက်ခြမ်းကို ပြပါတယ်။ စာအုပ်က ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်ခြင်းကို ဒဿနမေးခွန်းအဖြစ် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးထားပြီး အဖြေက ဘဝဘက်ကို ရွေးတာ ဖြစ်ပေမယ့် စိတ်ဓာတ်ကျနေချိန်ဆိုရင် စာအုပ်ထက် ယုံကြည်ရသူ၊ ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ အရင် စကားပြောပါ။

The Stranger ကို ဖတ်ပြီး Camus ရဲ့ အတွေးအခေါ်ကို ပိုသိချင်လာသူ၊ Man’s Search for Meaning၊ Nausea၊ Notes from Underground လို စာအုပ်တွေနဲ့ ရင်းနှီးသူ၊ ဘာကြောင့် ဒီလောက် ကြိုးစားနေရတာလဲလို့ ညဘက် တွေးမိတတ်သူတွေအတွက် ဒီစာအုပ်က နှစ်သိမ့်စကား မပြောပေမယ့် ရိုးသားတဲ့ အဖော်တစ်ယောက်ပါ။ ခဲတံတစ်ချောင်းကိုင်ပြီး တစ်နေ့ ဆယ်မျက်နှာလောက်သာ ဖြည်းဖြည်း ဖတ်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။