Chip War

သင့်လက်ထဲက ဖုန်း၊ ကား၊ ရေခဲသေတ္တာ၊ ဒုံးကျည်တွေအထိ အားလုံးဟာ semiconductor ချစ်ပ်ပြားလေးတွေ မရှိရင် အလုပ်မလုပ်နိုင်ပါဘူး။ Tufts တက္ကသိုလ်က သမိုင်း ပါမောက္ခ Chris Miller ရဲ့ Chip War (၂၀၂၂) ဟာ ဒီချစ်ပ်ပြားလေးတွေဟာ ကမ္ဘာ့ စီးပွားရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးကို ဘယ်လို ပုံဖော်ခဲ့သလဲဆိုတာ ရေးသားထားပြီး Financial Times Business Book of the Year ဆု ရခဲ့ပါတယ်။

Miller က ဒီဇာတ်လမ်းကို ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အပြီး အမေရိကန်မှာ transistor တီထွင်ခဲ့ချိန်ကနေ စတင်ပါတယ်။ Silicon Valley ရဲ့ ရှေ့ဆောင် ကုမ္ပဏီတွေ၊ ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲနဲ့ စစ်အေးခေတ်မှာ ချစ်ပ်တွေ စစ်လက်နက်ကို ဘယ်လို ပြောင်းလဲခဲ့သလဲ၊ ဆိုဗီယက် ယူနီယံက အနောက်တိုင်း ချစ်ပ်တွေကို ကူးယူဖို့ ကြိုးစားပေမယ့် ဘာကြောင့် နောက်ကျ ကျန်ခဲ့သလဲ၊ ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ ထိုင်ဝမ်တို့ ဒီလုပ်ငန်းမှာ ဘယ်လို ထိပ်တန်း ရောက်လာသလဲဆိုတာ သမိုင်းကြောင်းအလိုက် ပြောပြထားပါတယ်။

စာအုပ်ရဲ့ အဓိက အချက်က ချစ်ပ် ထုတ်လုပ်မှု ကွင်းဆက်ဟာ နေရာ အနည်းငယ်မှာ အလွန် စုစည်းနေတာပါ။ Morris Chang တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ ထိုင်ဝမ်ရဲ့ TSMC က ကမ္ဘာ့ အဆင့်မြင့်ဆုံး ချစ်ပ် အများစုကို ထုတ်လုပ်ပြီး နယ်သာလန်က ASML ကုမ္ပဏီ တစ်ခုတည်းကသာ အဆင့်မြင့် EUV lithography စက်တွေကို တည်ဆောက်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြားရဲ့ တင်းမာမှုနဲ့ အမေရိကန်-တရုတ် နည်းပညာ ပြိုင်ဆိုင်မှုဟာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးတစ်ခုလုံးအတွက် အန္တရာယ်ကြီး ဖြစ်နေတယ်လို့ Miller က ရှင်းပြပါတယ်။

နည်းပညာ ဝေါဟာရတွေ ပါပေမယ့် Miller က ဇာတ်ကောင်တွေ၊ ကုမ္ပဏီ ပြိုင်ဆိုင်မှု ဇာတ်လမ်းတွေနဲ့ ရေးထားလို့ thriller တစ်ပုဒ်လို ဖတ်ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အမေရိကန် ရှုထောင့်ကို အဓိက ထားရေးထားလို့ တရုတ် ဘက်က အမြင်ကို နည်းနည်းသာ ဖော်ပြထားတာ၊ ချစ်ပ်လုပ်ငန်းဟာ အလွန်မြန်မြန် ပြောင်းလဲနေလို့ AI ချစ်ပ် ပြိုင်ဆိုင်မှု စတဲ့ နောက်ဆုံး အခြေအနေတွေကို စာအုပ်က အပြည့်အဝ မလွှမ်းခြုံနိုင်တာကိုတော့ သတိပြုပါ။

Nexus၊ Why Nations Fail၊ The Power of Geography၊ Steve Jobs လို နည်းပညာနဲ့ နိုင်ငံရေး သမိုင်း စာအုပ်တွေ ကြိုက်သူ၊ အင်ဂျင်နီယာ ကျောင်းသား၊ နည်းပညာ လုပ်ငန်းရှင်၊ ကမ္ဘာ့ အာဏာ ချိန်ခွင်လျှာ ပြောင်းလဲမှုကို နားလည်ချင်သူတွေအတွက် ဒီစာအုပ်က သင့်ဖုန်းထဲက ချစ်ပ်လေးကို အရင်လို မမြင်တော့အောင် ပြောင်းလဲပေးပါလိမ့်မယ်။