Do No Harm

ဆရာဝန်တွေဟာ ကိုယ့်အမှားကို ဖွင့်ပြောလေ့ မရှိကြပါဘူး — ဒါကြောင့်ပဲ ဗြိတိသျှ ဦးနှောက်နဲ့ အာရုံကြော ခွဲစိတ်ဆရာဝန် (neurosurgeon) Henry Marsh ရဲ့ Do No Harm (၂၀၁၄) ဟာ ထုတ်ဝေချိန်မှာ ဆေးလောကကော စာဖတ်သူ လူထုကိုပါ လှုပ်ခါသွားစေခဲ့ပါတယ်။ ဗြိတိန်မှာ အရောင်းရဆုံးစာရင်း ဝင်ခဲ့ပြီး ဆရာဝန်တွေရဲ့ ကိုယ်တွေ့ မှတ်တမ်း စာအုပ်တွေ ခေတ်စားလာအောင် လမ်းခင်းပေးခဲ့တဲ့ စာအုပ်တွေထဲ တစ်အုပ်အဖြစ် ချီးမွမ်းခံရပါတယ်။

Marsh ဟာ လန်ဒန်က St George’s ဆေးရုံမှာ ဆယ်စုနှစ်ချီ ဦးနှောက် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ယူကရိန်းမှာ ခက်ခဲတဲ့ အခြေအနေတွေကြား လူနာတွေကို ကုသပေးခဲ့တဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကြောင့် The English Surgeon ဆိုတဲ့ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်မှာလည်း ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ စာအုပ်ရဲ့ အခန်းတစ်ခန်းချင်းကို ဦးနှောက်အကျိတ်၊ သွေးကြောဖောင်းပွမှု စတဲ့ ရောဂါ အမည်တစ်ခုစီနဲ့ ခေါင်းစဉ်တပ်ထားပြီး လူနာတစ်ယောက်ချင်းရဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ပြောပြပါတယ်။

ဦးနှောက်ကို ခွဲစိတ်ရတဲ့ အလုပ်ဟာ microscope အောက်မှာ မိလီမီတာ အနည်းငယ် လွဲသွားရုံနဲ့ လူနာရဲ့ စကားပြောနိုင်စွမ်း၊ လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း ဆုံးရှုံးသွားနိုင်တဲ့ အလုပ်ပါ။ Marsh ဟာ အောင်မြင်ခဲ့တဲ့ ခွဲစိတ်မှုတွေရဲ့ ပီတိ၊ ခွဲစိတ်သင့်မသင့် ဆုံးဖြတ်ရတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး၊ လူနာနဲ့ မိသားစုကို သတင်းဆိုး ပြောရတဲ့ ခက်ခဲမှုနဲ့အတူ သူ ကိုယ်တိုင် မှားယွင်းခဲ့လို့ လူနာ ထိခိုက်ခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေကိုပါ ဖုံးကွယ်မထားဘဲ ရေးထားပါတယ်။ ဆေးရုံ စီမံခန့်ခွဲမှု စနစ်အပေါ် သူ့ရဲ့ စိတ်ပျက်မှုတွေကိုလည်း ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။

ရေးဟန်က ရိုးရှင်း၊ ရှင်းလင်းပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို လှောင်ပြောင်တတ်တဲ့ ဗြိတိသျှ ဟာသ အနည်းငယ်လည်း ပါပါတယ်။ ဆေးပညာ ဝေါဟာရတွေ ပါပေမယ့် သာမန် စာဖတ်သူ နားလည်အောင် ရှင်းပြထားပါတယ်။ သတိပြုရမှာက ကလေး လူနာတွေ၊ သေဆုံးမှု၊ မသန်စွမ်း ဖြစ်သွားတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေ၊ ခွဲစိတ်ခန်းထဲက အသေးစိတ် ဖော်ပြချက်တွေ ပါဝင်လို့ စိတ်ခံစားမှုအတွက် လေးလံနိုင်တာပါ။ ဆရာဝန်ဆိုတာ ဘုရားသခင် မဟုတ်ဘဲ ကြောက်တတ်၊ မှားတတ်တဲ့ လူသား ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ရင်ထဲ ထိအောင် ပြထားပါတယ်။

When Breath Becomes Air၊ This Is Going to Hurt၊ Atul Gawande ရဲ့ Being Mortal လို ဆရာဝန်တွေရဲ့ ကိုယ်တွေ့ စာအုပ်တွေ ကြိုက်သူ၊ ဆေးကျောင်းသား၊ သူနာပြု၊ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းတွေ၊ ချစ်ရသူတစ်ယောက် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူရတာကို ဖြတ်သန်းဖူးသူတွေအတွက် ဒီစာအုပ်ဟာ နက်ရှိုင်းတဲ့ ဖတ်စရာပါ။ နှစ်သက်ရင် သူ့ရဲ့ နောက်စာအုပ် Admissions ကိုလည်း ဆက်ဖတ်ကြည့်ပါ — ဆရာဝန်တွေကို သင် ပိုနားလည်ပြီး ပိုလေးစားလာပါလိမ့်မယ်။