Getting to Yes

လစာတိုးတောင်းတာ၊ အိမ်ငှားခ ညှိတာ၊ ကုန်သည်နဲ့ ဈေးဆစ်တာ၊ အိမ်မှာ ဘယ်သူ ပန်းကန်ဆေးမလဲ ငြင်းတာအထိ ကျွန်ုပ်တို့ နေ့တိုင်း ညှိနှိုင်းနေကြရပါတယ်။ Harvard Negotiation Project က Roger Fisher နဲ့ William Ury တို့ ၁၉၈၁ မှာ ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ Getting to Yes ဟာ ညှိနှိုင်းရေးဘာသာရပ်ရဲ့ အခြေခံကျမ်းလို့ သတ်မှတ်ခံရပြီး ဘာသာစကား ဒါဇင်ချီနဲ့ အုပ်ရေ သန်းနဲ့ချီ ရောင်းချခဲ့ရပါတယ်။ နောက်ပိုင်းတည်းဖြတ်မူတွေမှာ Bruce Patton ပါဝင်လာပြီး စီးပွားရေး၊ ဥပဒေ၊ သံတမန်ရေး သင်တန်းတွေမှာ ယနေ့အထိ ပြဋ္ဌာန်းနေဆဲပါ။

စာအုပ်က လူအများစု ညှိနှိုင်းပုံရဲ့ ပြဿနာကို အရင်ပြပါတယ်။ နှစ်ဖက်စလုံးက ကိုယ့်ရပ်တည်ချက်ကို ကြေညာ၊ အဲဒါကို ကာကွယ်၊ နည်းနည်းချင်း လျှော့ပေးရင်း အလယ်တစ်နေရာမှာ ဆုံကြတဲ့ ပုံစံပါ။ ဒီနည်းက အချိန်ကုန်၊ မာနတွေ ပါလာပြီး ဆက်ဆံရေးကို ပျက်စေတတ်ပါတယ်။ ပျော့ပျော့ညှိရင် အနိုင်ကျင့်ခံရ၊ မာမာညှိရင် ရန်သူတိုး — Fisher နဲ့ Ury က တတိယလမ်းအဖြစ် “principled negotiation” ခေါ် ပြဿနာကို မာမာ၊ လူကို ညင်ညင်သာသာ ကိုင်တွယ်တဲ့ နည်းကို တင်ပြပါတယ်။

နည်းလမ်းမှာ အခြေခံလေးချက် ရှိပါတယ်။ လူနဲ့ ပြဿနာကို ခွဲခြားပါ — ခံစားချက်နဲ့ အထင်လွဲမှုကို သီးခြားကိုင်တွယ်ပါ။ ရပ်တည်ချက်ကို မဟုတ်ဘဲ အဲဒီနောက်က တကယ့်လိုအင်ကို အာရုံစိုက်ပါ — လိမ္မော်သီးတစ်လုံးကို လုနေတဲ့ နှစ်ယောက်မှာ တစ်ယောက်က အရည်၊ တစ်ယောက်က အခွံပဲ လိုတာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ မဆုံးဖြတ်ခင် နှစ်ဖက်အကျိုးရှိမယ့် ရွေးစရာတွေ အများကြီး တီထွင်ပါ။ ဘယ်သူ့ဆန္ဒ ပိုပြင်းသလဲနဲ့ မဟုတ်ဘဲ ဈေးကွက်ပေါက်ဈေး၊ ဥပဒေ၊ ကျွမ်းကျင်သူအမြင်လို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျတဲ့ စံနဲ့ ဆုံးဖြတ်ပါ။ ဒါ့အပြင် နာမည်ကျော် BATNA — သဘောတူညီမှု မရရင် ကိုယ့်မှာရှိတဲ့ အကောင်းဆုံး အခြားရွေးစရာ — ကို သိထားခြင်းက စားပွဲပေါ်က တကယ့်အင်အားလို့ ဆိုပါတယ်။

စာအုပ်က ပါးပါးလေးဖြစ်ပြီး အိမ်ရှင်နဲ့ အိမ်ငှား၊ အလုပ်သမားသမဂ္ဂ၊ နိုင်ငံတကာ ဆွေးနွေးပွဲ ဥပမာတွေနဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ရေးထားပါတယ်။ ဝေဖန်ချက်ကတော့ တစ်ဖက်က အင်အားအလွန်ကြီးတဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် ရိုးရိုးသားသား မညှိချင်တဲ့အခါ ဒီနည်းက စံပြဆန်လွန်းတယ် ဆိုတာပါ — စာရေးသူတွေက နောက်ပိုင်းအခန်းတွေမှာ ဒါကို ဖြေဖို့ ကြိုးစားထားပေမယ့် လုံးဝ ကျေနပ်စရာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အားနာတတ်ပြီး မျက်နှာကို အလေးထားတဲ့ မြန်မာယဉ်ကျေးမှုမှာ တိုက်ရိုက်ပြောဆိုတဲ့ အနောက်တိုင်းပုံစံကို အနည်းငယ် ညှိသုံးဖို့လည်း လိုပါလိမ့်မယ်။

Never Split the Difference ကို ဖတ်ပြီးသားသူ (အဲဒီစာအုပ်က ဒီစာအုပ်ကို တုံ့ပြန်ရေးထားတာမို့ တွဲဖတ်ရင် ပိုစုံပါတယ်)၊ How to Win Friends & Influence People၊ Crucial Conversations လို စာအုပ်တွေ ကြိုက်သူ၊ ဝယ်ယူရေး၊ အရောင်း၊ HR၊ ရှေ့နေ၊ NGO လုပ်ငန်းတွေမှာ နေ့စဉ် ညှိနှိုင်းရသူတွေအတွက် ဒီစာအုပ်က မဖတ်မဖြစ် အခြေခံပါ။ နောက်တစ်ခါ လစာညှိတဲ့အခါ သင့်ရဲ့ BATNA ကို အရင်ရေးချကြည့်ပါ။