Cosmos

အမေရိကန် နက္ခတ္တဗေဒ ပညာရှင် Carl Sagan ရဲ့ Cosmos ဟာ ၁၉၈၀ မှာ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး English ဘာသာနဲ့ ရေးသားထားတဲ့ သိပ္ပံစာအုပ်တွေထဲမှာ အရောင်းရဆုံး တစ်အုပ်အဖြစ် ကြာရှည်စွာ သတ်မှတ်ခံခဲ့ရပါတယ်။ Sagan ကိုယ်တိုင် တင်ဆက်ခဲ့တဲ့ Cosmos: A Personal Voyage ရုပ်မြင်သံကြား ဇာတ်လမ်းတွဲနဲ့ တွဲဖက် ထုတ်ဝေခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး အဲဒီ ဇာတ်လမ်းတွဲကို နိုင်ငံ ဒါဇင်နဲ့ချီမှာ လူသန်းပေါင်းများစွာ ကြည့်ရှုခဲ့ကြပါတယ်။

Sagan ဟာ Cornell တက္ကသိုလ်က ပါမောက္ခ ဖြစ်ပြီး NASA ရဲ့ ဂြိုဟ်စူးစမ်းရေး ခရီးစဉ်တွေမှာ ပါဝင်ခဲ့ကာ Voyager အာကာသယာဉ်ပေါ်က Golden Record ကို ဖန်တီးခဲ့တဲ့ အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူပါ။ The Dragons of Eden နဲ့ Pulitzer ဆု ရခဲ့ပြီး သိပ္ပံကို လူထုဆီ ယူဆောင်လာတဲ့ ဆရာကြီးအဖြစ် လူသိများပါတယ်။ Cosmos မှာ သူက စကြဝဠာရဲ့ မွေးဖွားခြင်းကနေ ကမ္ဘာပေါ်က သက်ရှိ၊ လူသား ယဉ်ကျေးမှုအထိ ခရီးရှည်ကို အခန်း ဆယ့်သုံးခန်းနဲ့ ခေါ်ဆောင်သွားပါတယ်။

စာအုပ်ထဲမှာ ရှေးဂရိ ပညာရှင် Eratosthenes က တုတ်ချောင်းရဲ့ အရိပ်နဲ့ ကမ္ဘာ့ လုံးပတ်ကို တွက်ချက်ခဲ့ပုံ၊ Kepler ဂြိုဟ်တွေရဲ့ လမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေခဲ့ပုံ၊ Alexandria စာကြည့်တိုက်ကြီး၊ ကြယ်တွေရဲ့ မွေးဖွားခြင်းနဲ့ သေဆုံးခြင်း၊ ကျွန်ုပ်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဒြပ်စင်တွေဟာ ကြယ်တွေထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပုံ၊ Mars နဲ့ Venus ဂြိုဟ်တွေ၊ ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်၊ တခြား ဂြိုဟ်တွေမှာ ဉာဏ်ရည်ရှိ သက်ရှိ ရှိနိုင်ခြေ စတာတွေကို သိပ္ပံ၊ သမိုင်း၊ ဒဿနကို ရောယှက်ပြီး ဇာတ်လမ်းလို ပြောပြထားပါတယ်။ နျူကလီးယား စစ်ပွဲရဲ့ အန္တရာယ်ကိုလည်း သတိပေးထားပါတယ်။

Sagan ရဲ့ ရေးဟန်ဟာ ကဗျာဆန်ပြီး အံ့ဩစိတ်နဲ့ ပြည့်နေလို့ သိပ္ပံကို မကြိုက်သူတွေတောင် ညကောင်းကင်ကို ပြန်မော့ကြည့်ချင်လာစေပါတယ်။ ရိုးသားစွာ ပြောရရင် ၁၉၈၀ က ရေးထားတာ ဖြစ်လို့ နေအဖွဲ့အစည်း ပြင်ပ ဂြိုဟ်တွေ (exoplanets) ကို ရှာတွေ့တာ၊ စကြဝဠာရဲ့ သက်တမ်း တိုင်းတာမှု စတဲ့ သိပ္ပံ အချက်အလက် တချို့ဟာ နောက်ပိုင်း ပြောင်းလဲ တိုးတက်လာပြီ ဖြစ်ပြီး Alexandria စာကြည့်တိုက် ပျက်စီးပုံလို သမိုင်း ဇာတ်လမ်းတချို့ကိုလည်း သမိုင်းပညာရှင်တွေက ရိုးရှင်းလွန်းတယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။

Astrophysics for People in a Hurry၊ A Brief History of Time၊ The Selfish Gene လို သိပ္ပံ စာအုပ်တွေ ကြိုက်သူ၊ ညကောင်းကင်ကို ချစ်သူ၊ ကလေးတွေကို သိပ္ပံကို ချစ်တတ်အောင် လမ်းပြချင်တဲ့ မိဘ၊ ဆရာတွေအတွက် ဒီစာအုပ်ဟာ အချိန်မရွေး ပြန်ဖွင့်ဖတ်နိုင်တဲ့ ဂန္ထဝင်ပါ။ နှစ်သက်ရင် Sagan ရဲ့ Pale Blue Dot ကိုလည်း ဆက်ဖတ်ကြည့်ပါ — စကြဝဠာ ကြီးမားလေလေ ကျွန်ုပ်တို့ ကမ္ဘာလေးကို သင် ပိုမြတ်နိုးလာလေ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။