Sapiens နဲ့ လူသားမျိုးနွယ်ရဲ့ သမိုင်းကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ပြန်ဖတ်စေခဲ့တဲ့ Yuval Noah Harari ရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ Homo Deus ဟာ ၂၀၁၅ မှာ ဟီဘရူး ဘာသာနဲ့ ထွက်ပြီး ၂၀၁၆ မှာ English ဘာသာနဲ့ ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ Sapiens က “ကျွန်ုပ်တို့ ဘယ်ကလာလဲ” ဆိုတာကို မေးခဲ့ရင် Homo Deus က “ကျွန်ုပ်တို့ ဘယ်ကို သွားနေလဲ” ဆိုတာကို မေးထားတဲ့ နိုင်ငံတကာ အရောင်းရဆုံး စာအုပ်ပါ။

Harari ရဲ့ အစပြု အဆိုက လူသမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမားဆုံး ပြဿနာ သုံးခုဖြစ်တဲ့ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု၊ ကပ်ရောဂါနဲ့ စစ်ပွဲကို လူသားတွေ အတော်အတန် ထိန်းချုပ်နိုင်လာပြီဆိုတာပါ — သူ့အဆိုအရ ယနေ့ ငတ်လို့ သေသူထက် အဝလွန်လို့ သေသူ ပိုများလာပါပြီ။ ဒါဆို နောက်ထပ် ရည်မှန်းချက်က ဘာလဲ။ သူ့ခန့်မှန်းချက်က အိုမင်းခြင်းကို အနိုင်ယူဖို့၊ ဇီဝဓာတုနည်းနဲ့ ပျော်ရွှင်မှုကို ဖန်တီးဖို့နဲ့ bioengineering၊ AI တို့နဲ့ လူသားကို “နတ်ဘုရား” အဆင့် မြှင့်တင်ဖို့ပါ။
စာအုပ်ရဲ့ အလယ်ပိုင်းမှာ ခေတ်သစ်ကမ္ဘာကို လူ့ခံစားချက်ကို အမြင့်ဆုံး အာဏာအဖြစ် ထားတဲ့ humanism က လွှမ်းမိုးနေပုံကို ရှင်းပြပါတယ် — “မဲပေးသူက ဆုံးဖြတ်တယ်”၊ “ဖောက်သည်က အမြဲမှန်တယ်” ဆိုတဲ့ အယူအဆတွေပါ။ ဒါပေမယ့် သက်ရှိတွေဟာ algorithm တွေသာ ဖြစ်တယ်၊ ကိုယ့်ထက် ကိုယ့်ကို ပိုသိတဲ့ algorithm ပေါ်လာရင် အာဏာဟာ လူကနေ ဒေတာစနစ်တွေဆီ ရွှေ့သွားနိုင်တယ်လို့ Harari ဆိုပါတယ်။ ဒေတာစီးဆင်းမှုကို အမြင့်ဆုံး တန်ဖိုးထားတဲ့ “Dataism” ဆိုတဲ့ ယုံကြည်မှုသစ်ကိုလည်း သတိပေးထားပါတယ်။

Harari ကိုယ်တိုင် ဒါတွေဟာ ဟောကိန်း မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်နိုင်ခြေတွေသာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ “သက်ရှိတွေဟာ algorithm တွေ” ဆိုတဲ့ အဆိုကို ဇီဝဗေဒပညာရှင်နဲ့ ဒဿနပညာရှင် အများအပြားက ငြင်းခုံကြပြီး COVID-19 ကပ်ရောဂါ ကျရောက်လာတဲ့အခါ ကပ်ရောဂါကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဆိုတဲ့ အဆိုကိုလည်း ပြန်စဉ်းစားစရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ ရေးဟန်က ဟာသ ပါးနပ်ပြီး ဥပမာ ကြွယ်ဝပေမယ့် ယေဘုယျ ကောက်ချက် ကြီးကြီးတွေကို ဝေဖန်ပိုင်းခြားပြီး ဖတ်စေချင်ပါတယ်။
Sapiens၊ 21 Lessons for the 21st Century၊ Nexus လို Harari ရဲ့ တခြားစာအုပ်တွေ၊ Brave New World လို အနာဂတ်ကမ္ဘာ ဝတ္ထုတွေ ကြိုက်တဲ့ သင်၊ AI နဲ့ ဇီဝနည်းပညာက လူ့ဘဝကို ဘယ်လို ပြောင်းလဲမလဲ စဉ်းစားနေတဲ့ သင့်အတွက် Homo Deus ဟာ ဖတ်ပြီးရင် သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ညလုံးပေါက် ငြင်းခုံချင်လာမယ့် စာအုပ်ပါ။
Junction City စတုတ္ထထပ် · 09 698 706 533
နေ့စဉ် နံနက် ၉:၀၀ – ည ၇:၀၀