Nexus

Sapiens၊ Homo Deus၊ 21 Lessons for the 21st Century တို့နဲ့ ကမ္ဘာကျော်ခဲ့တဲ့ Yuval Noah Harari ရဲ့ ၂၀၂၄ စာအုပ် Nexus ဟာ သူ့ရဲ့ လူကြီးစာဖတ်သူတွေအတွက် စာအုပ်အသစ် ခြောက်နှစ်ကြာမှ ထွက်လာတာဖြစ်ပြီး ထွက်ထွက်ချင်း နိုင်ငံတကာ အရောင်းရဆုံးစာရင်း ဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီတစ်ခါ သူ ဖြေဖို့ ကြိုးစားတဲ့ မေးခွန်းက — လူသားတွေ ဒီလောက် ဉာဏ်ကောင်းရင် ဘာကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဖျက်ဆီးမယ့် လမ်းပေါ် ဆက်လျှောက်နေကြတာလဲ ဆိုတာပါ။

Harari က “သတင်းအချက်အလက် များလာရင် အမှန်တရားနဲ့ ဉာဏ်ပညာ အလိုလို ရလာမယ်” ဆိုတဲ့ ယုံကြည်ချက်ကို “naive view” လို့ ခေါ်ပြီး ငြင်းဆိုပါတယ်။ သူ့အမြင်မှာ သတင်းအချက်အလက်ရဲ့ အဓိက လုပ်ဆောင်ချက်က အမှန်တရားကို ဖော်ပြဖို့ထက် လူတွေကို ကွန်ရက်တွေအဖြစ် ချိတ်ဆက်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒဏ္ဍာရီ ပုံပြင်တွေနဲ့ စာရွက်စာတမ်း ဗျူရိုကရေစီတွေက ရှေးခေတ်ကတည်းက လူသန်းပေါင်းများစွာကို စုစည်းပေးခဲ့တဲ့ ကိရိယာတွေပါ။

ဥပမာ ပုံနှိပ်စက်က သိပ္ပံကိုသာမက စုန်းမ အမဲလိုက်မှု လက်စွဲတွေကိုပါ ပျံ့နှံ့စေခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် သိပ္ပံနဲ့ ဒီမိုကရေစီလို “ကိုယ့်အမှားကို ကိုယ်ပြင်တဲ့ ယန္တရား” တွေ အရေးကြီးပါတယ်။ AI ကတော့ ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်ပြီး အတွေးသစ် ဖန်တီးနိုင်တဲ့ ပထမဆုံး နည်းပညာမို့ “alien” ဉာဏ်ရည်လို့ သူ ခေါ်ပါတယ်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာ algorithm တွေက လူတွေရဲ့ အာရုံကို ဖမ်းစားဖို့ ဒေါသနဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုကို ဘယ်လို ချဲ့ထွင်ပေးတတ်လဲဆိုတာကိုလည်း သတိပေးထားပါတယ်။

ရေးဟန်က ရှင်းလင်းပြီး သမိုင်းဥပမာ ကြွယ်ဝလို့ ဖတ်ရတာ စိတ်ဝင်စားစရာပါ။ ဒါပေမယ့် သမိုင်းပညာရှင်တွေက ဥပမာ အချို့ကို ရိုးရှင်းလွန်းအောင် ပြောထားတယ်လို့ ဝေဖန်ကြပြီး နည်းပညာ ကျွမ်းကျင်သူ အချို့ကလည်း AI ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်းကို ချဲ့ကားထားတယ်လို့ ယူဆကြပါတယ်။ AI အကြောင်း ခန့်မှန်းချက်တွေဟာ အမြင်တစ်ခုသာ ဖြစ်လို့ ကိုယ်တိုင် ဆင်ခြင်ပြီး ဖတ်စေချင်ပါတယ်။ စာမျက်နှာ လေးရာကျော် ရှည်လို့ အချိန်ယူ ဖတ်ဖို့ လိုပါတယ်။

Sapiens၊ Homo Deus ကို ဖတ်ပြီးသား သင်၊ Chip War၊ The Coming Wave လို နည်းပညာနဲ့ အာဏာအကြောင်း စာအုပ်တွေ ကြိုက်တဲ့ သင်၊ နေ့တိုင်း ဆိုရှယ်မီဒီယာ သုံးနေပြီး ကိုယ်မြင်နေရတဲ့ သတင်းတွေကို ဘယ်သူ ရွေးပေးနေလဲ တွေးမိတဲ့ သင့်အတွက် Nexus ဟာ AI ခေတ်ကို နားလည်ဖို့ အရေးကြီးတဲ့ စာအုပ်ပါ။ သင့် feed ကို ကြည့်ပုံ ပြောင်းသွားပါလိမ့်မယ်။