The Prince

၁၅၁၃ ခုနှစ်ဝန်းကျင်မှာ ရေးသားပြီး စာရေးသူ ကွယ်လွန်ပြီးမှ ၁၅၃၂ မှာ ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ Niccolò Machiavelli ရဲ့ The Prince ဟာ ခေတ်သစ် နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်ရဲ့ အခြေခံကျမ်းတွေထဲ ပါဝင်ပါတယ်။ သူ့နာမည်ကနေ ဆင်းသက်လာတဲ့ “Machiavellian” ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ ယနေ့ English မှာ ပရိယာယ်များတဲ့၊ ရလဒ်အတွက် ဘာမဆို လုပ်တတ်တဲ့ လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ် — စာမျက်နှာ တစ်ရာလောက်သာ ရှိတဲ့ စာအုပ်တစ်အုပ်အတွက် ထူးခြားတဲ့ သက်ရောက်မှုပါ။

Machiavelli ဟာ Florence သမ္မတနိုင်ငံရဲ့ သံတမန်နဲ့ အစိုးရ အရာရှိ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၅၁၂ မှာ Medici မိသားစု အာဏာ ပြန်ရလာတော့ သူ ရာထူးက ဖယ်ရှားခံရပြီး ပူးပေါင်းကြံစည်မှု စွပ်စွဲချက်နဲ့ ဖမ်းဆီး ညှဉ်းပန်းခံခဲ့ရကာ လွတ်လာပြီးနောက် ကျေးလက်က ခြံလေးမှာ အနားယူနေရပါတယ်။ အဲဒီကာလမှာ ဒီစာအုပ်ကို ရေးပြီး Lorenzo de’ Medici ကို ဆက်သခဲ့တာပါ — ရာထူး ပြန်ရဖို့ မျှော်လင့်ချက်လည်း ပါခဲ့တယ်လို့ ယူဆကြပါတယ်။

အခန်းတို ၂၆ ခန်းမှာ နိုင်ငံကို ဘယ်လို ရယူ ထိန်းသိမ်းရမလဲ ဆွေးနွေးထားပါတယ် — ကိုယ်ပိုင် စွမ်းရည် virtù နဲ့ ကံကြမ္မာ fortuna၊ ကြေးစားစစ်သားထက် ကိုယ်ပိုင်တပ်ကို အားကိုးဖို့၊ ချစ်ခံရတာနဲ့ ကြောက်ခံရတာ နှစ်ခုလုံး မရနိုင်ရင် ကြောက်ခံရတာ ပိုလုံခြုံပေမယ့် မုန်းတီးခံရတာကိုတော့ ရှောင်ရမယ်၊ ခြင်္သေ့လို အင်အားနဲ့ မြေခွေးလို ပါးနပ်မှု နှစ်ခုလုံး လိုတယ်ဆိုတာတွေပါ။ “ရည်မှန်းချက်က နည်းလမ်းကို တရားဝင်စေတယ်” ဆိုတဲ့ နာမည်ကြီး စကားကတော့ စာအုပ်ထဲမှာ တိုက်ရိုက် မပါပါဘူး။

ဒီစာအုပ်ကို ဘယ်လို နားလည်ရမလဲဆိုတာ ပညာရှင်တွေကြား ယနေ့အထိ ငြင်းခုံနေဆဲပါ — အာဏာရဲ့ လက်တွေ့ကို ရိုးရိုးသားသား ဖော်ပြတဲ့ လက်စွဲလား၊ အာဏာရှင်တွေကို သရော်ထားတာလား၊ နောက်ဆုံးအခန်းမှာ ပေါ်လွင်တဲ့ အီတလီ ပြန်လည် စည်းလုံးရေး ဆန္ဒလား ဆိုတာပါ။ သူ့ရဲ့ တခြားလက်ရာ Discourses on Livy မှာ သမ္မတနိုင်ငံ စနစ်ကို ထောက်ခံထားတာကိုလည်း သတိပြုရပါမယ်။ ကျင့်ဝတ် လမ်းညွှန်အဖြစ်ထက် သမိုင်းဝင် အတွေးအခေါ်အဖြစ် ဖတ်စေချင်ပါတယ်။

The Art of War၊ The 48 Laws of Power၊ The 33 Strategies of War လို မဟာဗျူဟာနဲ့ အာဏာအကြောင်း စာအုပ်တွေ ကြိုက်တဲ့ သင်၊ Plato ရဲ့ The Republic လို နိုင်ငံရေး ဒဿန ဂန္ထဝင်တွေကို လေ့လာနေတဲ့ ကျောင်းသား၊ ခေါင်းဆောင်မှု အခန်းကဏ္ဍမှာ ရှိနေတဲ့ သင့်အတွက် The Prince ဟာ နှစ်ငါးရာကြာ ငြင်းခုံစရာ ဖြစ်နေဆဲ စာအုပ်ကို ကိုယ်တိုင် ဖတ်ပြီး ကိုယ်ပိုင် အမြင် ချမှတ်ဖို့ အခွင့်အရေးပါ။