ခရစ်တော် မပေါ်မီ ၃၇၅ ခုနှစ်ခန့်က ရေးသားခဲ့တဲ့ ဂရိ ဒဿနပညာရှင် Plato ရဲ့ The Republic ဟာ အနောက်တိုင်း ဒဿနနဲ့ နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်ရဲ့ အုတ်မြစ်လို့ ခေါ်ရမယ့် ကျမ်းပါ။ နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော် ကြာတဲ့အထိ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက တက္ကသိုလ်တွေမှာ သင်ကြားနေဆဲ ဖြစ်ပြီး “ဂူရဲ့ ဥပမာ” (Allegory of the Cave) လို သူ့ထဲက ပုံဥပမာတွေဟာ ယနေ့ ရုပ်ရှင်၊ စာပေတွေအထိ လွှမ်းမိုးနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
How to Win Friends and Influence People နဲ့ ကမ္ဘာကျော်ခဲ့တဲ့ Dale Carnegie ရဲ့ How to Stop Worrying and Start Living ဟာ ၁၉၄၈ မှာ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်း ခုနစ်ဆယ်ကျော် ကြာတဲ့အထိ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အုပ်ရေ သန်းနဲ့ချီ ရောင်းချနေဆဲ ဂန္ထဝင် self-help စာအုပ်ပါ။ မြန်မာ စာဖတ်သူ မျိုးဆက် အတော်များများလည်း ဘာသာပြန်မူကနေ စတင် ရင်းနှီးခဲ့ကြတဲ့…
ဂျာမန် ဒဿနပညာရှင် Friedrich Nietzsche ရဲ့ Beyond Good and Evil (၁၈၈၆) ဟာ အနောက်တိုင်း ဒဿနလောကမှာ အငြင်းပွားဖွယ် အကောင်းဆုံး၊ ဩဇာ အရှိဆုံး စာအုပ်တွေထဲ ပါဝင်ပါတယ်။ “အနာဂတ် ဒဿနအတွက် နိဒါန်း” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ခွဲ ပါတဲ့ ဒီစာအုပ်ဟာ နှစ်ပေါင်း တစ်ရာကျော်ကြာတဲ့အထိ ဒဿန၊ စိတ်ပညာ၊ စာပေနဲ့ ခေတ်သစ် အတွေးအခေါ်တွေကို လွှမ်းမိုးခဲ့ပြီး ယနေ့ Penguin Classics စီးရီးမှာ အများဆုံး ဖတ်ရှုကြတဲ့…
၁၅၁၃ ခုနှစ်ဝန်းကျင်မှာ ရေးသားပြီး စာရေးသူ ကွယ်လွန်ပြီးမှ ၁၅၃၂ မှာ ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ Niccolò Machiavelli ရဲ့ The Prince ဟာ ခေတ်သစ် နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်ရဲ့ အခြေခံကျမ်းတွေထဲ ပါဝင်ပါတယ်။ သူ့နာမည်ကနေ ဆင်းသက်လာတဲ့ “Machiavellian” ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ ယနေ့ English မှာ ပရိယာယ်များတဲ့၊ ရလဒ်အတွက် ဘာမဆို လုပ်တတ်တဲ့ လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ် — စာမျက်နှာ တစ်ရာလောက်သာ ရှိတဲ့ စာအုပ်တစ်အုပ်အတွက် ထူးခြားတဲ့ သက်ရောက်မှုပါ။
၁၉၅၂ မှာ ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ E. B. White ရဲ့ Charlotte’s Web ဟာ Newbery Honor ဆုရခဲ့ပြီး အမေရိကန် ကလေးစာပေရဲ့ အရောင်းရဆုံး၊ အချစ်ခံရဆုံး စာအုပ်တွေထဲ ပါဝင်ပါတယ်။ Stuart Little ရဲ့ စာရေးဆရာလည်း ဖြစ်တဲ့ White ဟာ ကိုယ်တိုင် လယ်ယာမှာ နေထိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်လို့ တိရစ္ဆာန်တွေကို အသက်ဝင်အောင် ရေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ကာတွန်းရုပ်ရှင်နဲ့ Dakota Fanning ပါတဲ့ ၂၀၀၆ ရုပ်ရှင်အဖြစ်လည်း ရိုက်ကူးခဲ့ပါတယ်။
“O Captain! My Captain!” — Robin Williams သရုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ ၁၉၈၉ Oscar ဆုရ ရုပ်ရှင် Dead Poets Society ရဲ့ ဒီအခန်းကို မသိသူ နည်းပါးပါတယ်။ ဒီစာအုပ်ဟာ Tom Schulman ရဲ့ ဆုရ ဇာတ်ညွှန်းကို N. H. Kleinbaum က ဝတ္ထုအဖြစ် ပြန်ရေးထားတာဖြစ်ပြီး ဆရာတစ်ယောက်ဟာ တပည့်တွေရဲ့ ဘဝကို ဘယ်လို ပြောင်းလဲစေနိုင်လဲ ဆိုတာကို မျိုးဆက်တွေကြား လက်ဆင့်ကမ်း ပြောပြနေဆဲ…
၁၉၉၅ မှာ ထုတ်လွှင့်ခဲ့တဲ့ Neon Genesis Evangelion anime ဟာ ဂျပန် animation သမိုင်းကို နှစ်ပိုင်းခွဲပစ်ခဲ့တယ်လို့ ပြောကြပါတယ် — Evangelion မတိုင်ခင်နဲ့ Evangelion ပြီးနောက်ပေါ့။ ဒီ manga ကတော့ anime ရဲ့ မူရင်းဇာတ်ကောင်ဒီဇိုင်နာ Yoshiyuki Sadamoto ကိုယ်တိုင် နှစ်ပေါင်း ၁၈ နှစ်ကြာ ရေးဆွဲခဲ့တဲ့ ဗားရှင်းဖြစ်ပြီး anime နဲ့ ဇာတ်လမ်းအချို့ ကွဲပြားလို့ fan တွေအတွက် တန်ဖိုးရှိတဲ့ စုဆောင်းစရာပါ။
One Piece၊ Naruto၊ My Hero Academia — ဒီခေတ် shonen manga ဖန်တီးရှင် အများစုက သူတို့ကို manga ဆွဲချင်စိတ် ပေါ်စေခဲ့တာ Dragon Ball လို့ ဝန်ခံကြပါတယ်။ ၂၀၂၄ မှာ ကွယ်လွန်သွားခဲ့တဲ့ Akira Toriyama ရဲ့ ဒီလက်ရာဟာ ကမ္ဘာ့ manga သမိုင်းရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုပါ။ Dragon Ball Z anime ကို ငယ်ငယ်က ကြည့်ခဲ့ဖူးသူ အများစုက Goku…