Nausea

ပြင်သစ်ဒဿနပညာရှင် Jean-Paul Sartre ရဲ့ ပထမဆုံးဝတ္ထု Nausea (ပြင်သစ်လို La Nausée) ဟာ ၁၉၃၈ မှာ ထွက်ခဲ့ပြီး existentialism လို့ခေါ်တဲ့ တည်ရှိမှုဒဿနကို ဝတ္ထုပုံစံနဲ့ တင်ပြခဲ့တဲ့ အထင်ရှားဆုံး လက်ရာတစ်ခုပါ။ Sartre ဟာ ၁၉၆၄ စာပေနိုဘယ်ဆုကို ချီးမြှင့်ခံရပေမယ့် လက်မခံဘဲ ငြင်းပယ်ခဲ့တဲ့အတွက်လည်း ကျော်ကြားသူဖြစ်ပြီး ဒီဝတ္ထုက သူ့ရဲ့ နောက်ပိုင်း ဒဿနကျမ်းကြီးတွေဆီ သွားတဲ့ တံခါးပေါက်လို ဖြစ်ပါတယ်။

Antoine Roquentin ဟာ ကမ္ဘာအနှံ့ ခရီးသွားခဲ့ပြီးနောက် Bouville ဆိုတဲ့ ပြင်သစ်ဆိပ်ကမ်းမြို့လေးမှာ အခြေချပြီး ၁၈ ရာစုက မှူးမတ်တစ်ယောက်ရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို သုတေသနလုပ်နေတဲ့ တစ်ကိုယ်တည်းသမားပါ။ မိသားစုမရှိ၊ မိတ်ဆွေမရှိ၊ စာကြည့်တိုက်၊ ကဖေးနဲ့ ဟိုတယ်ခန်းကြားမှာပဲ လည်နေတဲ့ သူ့ဘဝထဲကို တစ်နေ့မှာ ထူးဆန်းတဲ့ ခံစားချက်တစ်ခု ဝင်လာပါတယ်။ ကမ်းခြေက ကျောက်ခဲလေးတစ်လုံးကို ကိုင်လိုက်တာနဲ့ ပျို့အန်ချင်သလို ဖြစ်သွားတာပါ။

ဝတ္ထုတစ်ခုလုံးက အဲဒီ “ပျို့အန်ချင်စိတ်” ဘာလဲဆိုတာကို နားလည်ဖို့ Roquentin ရေးတဲ့ ဒိုင်ယာရီပါ။ တံခါးလက်ကိုင်၊ ဘီယာခွက်၊ ကိုယ့်လက်ကိုယ်တိုင်ကအစ အရာဝတ္ထုတွေက သူတို့ရဲ့ နာမည်နဲ့ အသုံးဝင်မှုတွေ ကျွတ်ကျပြီး အကြောင်းပြချက်မဲ့ “ရှိနေခြင်း” သက်သက်အဖြစ် သူ့ကို ဖိစီးလာပါတယ်။ စာကြည့်တိုက်က စာအုပ်တွေကို အက္ခရာစဉ်အတိုင်း ဖတ်နေတဲ့ Self-Taught Man နဲ့ ချစ်သူဟောင်း Anny တို့နဲ့ ဆုံတွေ့မှုတွေက သူ့ရဲ့ အတွေးကို ပိုတွန်းပို့ပေးပါတယ်။

ဒီစာအုပ်မှာ ဇာတ်ကွက်လှုပ်ရှားမှု သိပ်မရှိပါဘူး။ ဖြစ်ရပ်ထက် အတွေးက ပိုများပြီး အဓိပ္ပာယ်မဲ့ခြင်း၊ အထီးကျန်ခြင်းကို ရက်ရက်စက်စက် စူးစိုက်ကြည့်ထားတာကြောင့် စိတ်ဓာတ်ကျနေချိန်မှာ ဖတ်ရင် လေးလံနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် Sartre ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က စိတ်ပျက်စေဖို့ မဟုတ်ဘဲ ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားတဲ့ အဓိပ္ပာယ် မရှိတဲ့အတွက် လူဟာ ကိုယ့်ဘဝကို ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးခွင့်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ လွတ်လပ်မှုကို ပြချင်တာပါ။ ဖြည်းဖြည်း၊ စဉ်းစားရင်း ဖတ်ရမယ့် စာအုပ်ဖြစ်ပါတယ်။

Camus ရဲ့ The Stranger နဲ့ The Myth of Sisyphus၊ Dostoevsky ရဲ့ Notes from Underground၊ Kafka ရဲ့ The Trial တို့ကို ဖတ်ပြီး ဒဿနဝတ္ထုတွေကို စိတ်ဝင်စားလာသူ၊ “ငါ ဘာကြောင့် ရှိနေတာလဲ” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို တစ်ခါတစ်လေ တွေးမိတတ်သူဆိုရင် သင့်အတွက် Nausea က စိန်ခေါ်မှုရှိပေမယ့် ဖတ်ရကျိုးနပ်တဲ့ စာအုပ်တစ်အုပ်ပါ။ existentialism ကို သီအိုရီကျမ်းတွေထက် ဝတ္ထုနဲ့ စတင်ချင်သူတွေအတွက် အကောင်းဆုံး ဝင်ပေါက်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။