Sway

Sway: The Irresistible Pull of Irrational Behavior ကို ညီအစ်ကို နှစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ Ori Brafman နဲ့ Rom Brafman တို့ ပူးတွဲ ရေးသားပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှာ ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ Ori ဟာ The Starfish and the Spider ကို ပူးတွဲရေးခဲ့တဲ့ စီးပွားရေး စာရေးဆရာဖြစ်ပြီး Rom ကတော့ စိတ်ပညာရှင်ပါ။ စီးပွားရေးနဲ့ စိတ်ပညာ အမြင်နှစ်ခု ပေါင်းစပ်ထားလို့ ပညာရပ်ဆန်တဲ့ သုတေသနတွေကို နေ့စဉ်ဘဝ ပုံပြင်တွေအဖြစ် ဖတ်ရလွယ်အောင် ပြောင်းပေးထားတဲ့ စာအုပ်ပါ။

စာအုပ်က မေးတဲ့ မေးခွန်းက ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံး ကြုံဖူးတဲ့ အရာတွေပါ — ဈေးကျနေတဲ့ ရှယ်ယာကို ဘာကြောင့် မရောင်းရက်သလဲ၊ ပျက်စီးမှာ သေချာနေတဲ့ ဆက်ဆံရေးကို ဘာကြောင့် အဆုံးမသတ်နိုင်သလဲ၊ “အရေးကြီးသူ” လို့ ထင်ရသူရဲ့ စကားကို ဘာကြောင့် မေးခွန်းမထုတ်ဘဲ လိုက်နာမိသလဲ ဆိုတာတွေပါ။ ဉာဏ်ကောင်းပြီး အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ လူတွေတောင် ဒီလို ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ မညီတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမိကြပုံကို လေယာဉ်မှူး၊ ဆရာဝန်၊ အားကစားသမား၊ စီးပွားရေးသမားတွေရဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်တွေနဲ့ ရှင်းပြထားပါတယ်။

စာရေးသူတွေက ဒီလို လှည့်ဖြားခံရတာရဲ့ နောက်ကွယ်က စိတ်အားတွေကို အမည်တပ်ပြီး တစ်ခုချင်း ရှင်းပြပါတယ် — ဆုံးရှုံးမှာကို အမြတ်ထက် ပိုကြောက်တတ်တဲ့ loss aversion၊ ရင်းနှီးထားပြီးသားမို့ မှားမှန်းသိလည်း ဆက်လုပ်နေမိတဲ့ commitment၊ ပထမ အထင်အမြင်နဲ့ တံဆိပ်ကို ကြည့်ပြီး တန်ဖိုးဖြတ်တတ်တဲ့ value attribution နဲ့ တစ်ခါ တံဆိပ်ကပ်ပြီးရင် တခြား အချက်တွေကို မမြင်တော့တဲ့ diagnosis bias စတာတွေပါ။ ဒါတွေကို သိထားရုံနဲ့ ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ခဏရပ်ပြီး ပြန်စစ်တတ်လာပါတယ်။

စာမျက်နှာ သိပ်မများဘဲ အခန်းတိုင်းကို ပုံပြင်တစ်ခုနဲ့ စပြီး သုတေသနကို ရိုးရှင်းစွာ ရှင်းပြတာကြောင့် စိတ်ပညာ နောက်ခံ မရှိသူတောင် တစ်ပတ်အတွင်း ဖတ်ပြီးနိုင်ပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်စာ အလယ်အလတ်အဆင့် ဆိုရင် လုံလောက်ပါတယ်။ စာအုပ်ထုတ်ပြီးနောက် စိတ်ပညာ နယ်ပယ်မှာ တချို့ စမ်းသပ်ချက်တွေကို ပြန်လည် ဆန်းစစ်တာတွေ ရှိလာတဲ့အတွက် ကိုးကားထားတဲ့ ရလဒ်တိုင်းကို အတိအကျ အမှန်လို့ ယူမယ့်အစား အတွေးအမြင် ဖွင့်ပေးတဲ့ ဥပမာတွေအဖြစ် ဖတ်တာ ပိုသင့်တော်ပါတယ်။

Daniel Kahneman ရဲ့ Thinking, Fast and Slow၊ Dan Ariely ရဲ့ Predictably Irrational၊ Robert Cialdini ရဲ့ Influence တို့ကို ကြိုက်ခဲ့သူ ဒါမှမဟုတ် အဲဒီစာအုပ်တွေ ထူလွန်းလို့ မစရဲသေးသူတွေအတွက် Sway ဟာ ပေါ့ပါးပြီး ထိရောက်တဲ့ ဝင်ပေါက်ပါ။ မန်နေဂျာ၊ ဈေးကွက်ရှာဖွေရေးသမား၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူနဲ့ နေ့စဉ် ဆုံးဖြတ်ချက်ကောင်းကောင်း ချချင်သူတိုင်း အကျိုးရှိပါလိမ့်မယ်။ နောက်တစ်ခါ ဆုံးဖြတ်ချက် ချခါနီးမှာ ခဏရပ်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်မေးကြည့်ဖို့ ဒီစာအုပ်က သင့်ကို သင်ပေးပါလိမ့်မယ်။