ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အုပ်ရေ ဆယ်သန်းကျော် ရောင်းခဲ့ရတဲ့ ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ Becoming ပြီးနောက် အမေရိကန် သမ္မတကတော်ဟောင်း Michelle Obama ဟာ ၂၀၂၂ မှာ The Light We Carry ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ထွက်ထွက်ချင်း New York Times အရောင်းရဆုံးစာရင်း ထိပ်ဆုံး ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ Becoming က သူမ ဘယ်လို ဖြစ်လာသလဲဆိုတဲ့ ဘဝဇာတ်ကြောင်းဆိုရင် ဒီစာအုပ်ကတော့ ကပ်ရောဂါ၊ နိုင်ငံရေး ကွဲပြားမှုတွေနဲ့ မတည်ငြိမ်တဲ့ ကာလမှာ စိတ်ကို…
“ဘဝတစ်ခုကို နေထိုင်ထိုက်အောင် လုပ်ပေးတာ ဘာလဲ” — ဒီမေးခွန်းကို ဦးနှောက် ခွဲစိတ်ဆရာဝန် ဖြစ်ခါနီး လူငယ်တစ်ယောက်က သေခြင်းတရားနဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင် ရင်ဆိုင်ရင်း ဖြေဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။ Paul Kalanithi ရဲ့ When Breath Becomes Air ဟာ ၂၀၁၆ မှာ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး New York Times အရောင်းရဆုံးစာရင်း ထိပ်ဆုံးကို ရောက်ခဲ့ကာ ၂၀၁၇ Pulitzer ဆု အထွေထွေ စာပေ (non-fiction) ကဏ္ဍမှာ နောက်ဆုံးအဆင့်…
ဗြိတိသျှ ဆရာဝန်ဟောင်းနဲ့ ဟာသ စာရေးဆရာ Adam Kay ရဲ့ This Is Going to Hurt ဟာ ၂၀၁၇ မှာ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဗြိတိန်မှာ နှစ်နဲ့ချီ အရောင်းရဆုံးစာရင်းမှာ ရှိနေခဲ့ကာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အုပ်ရေ သန်းနဲ့ချီ ရောင်းချခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၂ မှာ Ben Whishaw သရုပ်ဆောင်တဲ့ BBC ဇာတ်လမ်းတွဲအဖြစ်လည်း ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး ရယ်ရ၊ ငိုရ၊ ဒေါသထွက်ရတဲ့ ဆေးရုံ ဘဝကို အပြင်လူတွေ မြင်ဖူးအောင် ဖွင့်ပြခဲ့တဲ့…
ဆရာဝန်တွေဟာ ကိုယ့်အမှားကို ဖွင့်ပြောလေ့ မရှိကြပါဘူး — ဒါကြောင့်ပဲ ဗြိတိသျှ ဦးနှောက်နဲ့ အာရုံကြော ခွဲစိတ်ဆရာဝန် (neurosurgeon) Henry Marsh ရဲ့ Do No Harm (၂၀၁၄) ဟာ ထုတ်ဝေချိန်မှာ ဆေးလောကကော စာဖတ်သူ လူထုကိုပါ လှုပ်ခါသွားစေခဲ့ပါတယ်။ ဗြိတိန်မှာ အရောင်းရဆုံးစာရင်း ဝင်ခဲ့ပြီး ဆရာဝန်တွေရဲ့ ကိုယ်တွေ့ မှတ်တမ်း စာအုပ်တွေ ခေတ်စားလာအောင် လမ်းခင်းပေးခဲ့တဲ့ စာအုပ်တွေထဲ တစ်အုပ်အဖြစ် ချီးမွမ်းခံရပါတယ်။
အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုရဲ့ ၄၄ ဦးမြောက် သမ္မတ Barack Obama ရဲ့ A Promised Land ဟာ ၂၀၂၀ နိုဝင်ဘာမှာ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ထွက်ရှိတဲ့ ပထမရက်သတ္တပတ်မှာပဲ အုပ်ရေ သန်းနဲ့ချီ ရောင်းချခဲ့ကာ သမ္မတဟောင်းတွေရဲ့ ကိုယ်တိုင်ရေး မှတ်တမ်းတွေထဲမှာ အရောင်းရဆုံး စာအုပ်တွေထဲ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ သမ္မတ သက်တမ်း မှတ်တမ်းကို အတွဲနှစ်တွဲ ရေးမယ့်အထဲက ပထမ အတွဲဖြစ်ပြီး စာမျက်နှာ ခုနစ်ရာကျော် ရှိပါတယ်။
ဆယ့်ခုနစ်နှစ်အရွယ်အထိ စာသင်ခန်းထဲ တစ်ခါမှ မဝင်ဖူးတဲ့ မိန်းကလေးတစ်ယောက်ဟာ Cambridge တက္ကသိုလ်က သမိုင်းဘာသာ PhD ဘွဲ့ကို ဘယ်လို ရလာခဲ့သလဲ။ Tara Westover ရဲ့ Educated ဟာ ၂၀၁၈ မှာ ထုတ်ဝေပြီး နှစ်နှစ်ကျော် New York Times အရောင်းရဆုံးစာရင်းမှာ ရှိနေခဲ့ကာ Bill Gates နဲ့ Barack Obama တို့ရဲ့ အကြံပြု စာအုပ်စာရင်းတွေမှာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဘာသာစကား များစွာနဲ့ ဘာသာပြန်ခဲ့တဲ့ ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိပါ။
အမေရိကန် ပထမ အမျိုးသမီးဟောင်း Michelle Obama ရဲ့ ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိ Becoming ဟာ ၂၀၁၈ နိုဝင်ဘာမှာ ထုတ်ဝေပြီး ခေတ်သစ်မှာ အရောင်းရဆုံး memoir တွေထဲ ပါဝင်ကာ အုပ်ရေ သန်းပေါင်း ဆယ်ကျော် ရောင်းချခဲ့ပါတယ်။ သူမကိုယ်တိုင် ဖတ်ထားတဲ့ audiobook က Grammy ဆု ရခဲ့ပြီး စာအုပ် မိတ်ဆက်ခရီးစဉ်ကို အခြေခံတဲ့ Netflix မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်လည်း ထွက်ခဲ့ပါတယ်။
Anne Frank ရဲ့ ဒိုင်ယာရီဟာ ၂၀ ရာစုရဲ့ အဖတ်အများဆုံး စာအုပ်တွေထဲ ပါဝင်ပြီး ဘာသာစကား ဒါဇင်ပေါင်းများစွာနဲ့ ထုတ်ဝေကာ အုပ်ရေ သန်းပေါင်းများစွာ ရောင်းချခဲ့ပါတယ်။ သူမရဲ့ မှတ်တမ်းတွေကို UNESCO ရဲ့ Memory of the World မှတ်ပုံတင်မှာ ထည့်သွင်းထားပြီး သူမ ပုန်းအောင်းခဲ့တဲ့ Amsterdam က အိမ်ဟာ ယနေ့ နှစ်စဉ် ဧည့်သည် ထောင်ပေါင်းများစွာ လာရောက်ကြတဲ့ ပြတိုက်ဖြစ်နေပါတယ်။
၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ။ မင်းသားငယ် နှစ်ပါး မိခင် Princess Diana ရဲ့ အခေါင်းနောက်ကနေ ခေါင်းငုံ့ လမ်းလျှောက်နေတဲ့ ပုံရိပ်ကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက လူသန်းပေါင်း ထောင်ချီ ကြည့်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီအချိန်က ဆယ့်နှစ်နှစ်အရွယ် Harry ရဲ့ ရင်ထဲမှာ ဘာတွေ ဖြစ်နေလဲ ဆိုတာကို နှစ်ပေါင်း နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်ကြာမှ သူကိုယ်တိုင် ရေးပြတဲ့ စာအုပ်က Spare ပါ။ ၂၀၂၃ မှာ ထုတ်ဝေတဲ့ ပထမနေ့မှာပဲ အုပ်ရေ တစ်သန်းကျော် ရောင်းချခဲ့ရပြီး non-fiction…
Mitch Albom ဟာ ကောလိပ်တုန်းက အချစ်ဆုံး ပါမောက္ခ Morrie Schwartz ကို ဘွဲ့ရပြီးကတည်းက ပြန်မဆက်သွယ်ဖြစ်တော့ပါဘူး။ ဆယ့်ခြောက်နှစ်အကြာ၊ အလုပ်ထဲမှာ နစ်မွန်းနေတဲ့ သတင်းစာဆရာဘဝမှာ TV ကနေ ဆရာ့သတင်း ပြန်ကြားရပါတယ် — Morrie ဟာ ALS ရောဂါနဲ့ သေခါနီးနေပါပြီ။ Mitch ဟာ ဆရာ့ဆီ အင်္ဂါနေ့တိုင်း သွားလည်ဖြစ်ရာကနေ အဲဒီတွေ့ဆုံမှုတွေဟာ ‘ဘဝအကြောင်း နောက်ဆုံးစာသင်ချိန်’ ဖြစ်လာပါတယ်။