The Power of Habit

မနက်အိပ်ရာထတာနဲ့ ဖုန်းကို ကောက်ကိုင်မိတာ၊ ညနေတိုင်း မုန့်တစ်ခုခု စားချင်လာတာ — ဒါတွေဟာ သင့်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ မဟုတ်ဘဲ အလေ့အထတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ New York Times သတင်းထောက် Charles Duhigg ရဲ့ The Power of Habit (၂၀၁၂) ဟာ အလေ့အထရဲ့ သိပ္ပံကို ပုံပြင်တွေနဲ့ ရှင်းပြတဲ့ စာအုပ်ဖြစ်ပြီး ထုတ်ဝေကတည်းက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အရောင်းရဆုံးစာရင်းတွေမှာ ကြာရှည်စွာ ရှိနေခဲ့ကာ နောက်ပိုင်း Atomic Habits လို စာအုပ်တွေအတွက်လည်း အုတ်မြစ်ချပေးခဲ့ပါတယ်။

Duhigg ဟာ စီးပွားရေးသတင်းထောက်တစ်ယောက်ရဲ့ မျက်လုံးနဲ့ ဦးနှောက်သိပ္ပံ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီးတွေနဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ချိတ်ဆက်ကြည့်ပါတယ်။ စာအုပ်ကို အပိုင်းသုံးပိုင်း ခွဲထားပြီး တစ်ဦးချင်း အလေ့အထ၊ အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ အလေ့အထနဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးရဲ့ အလေ့အထတွေကို အဆင့်ဆင့် လေ့လာပါတယ်။ မှတ်ဉာဏ် ဆုံးရှုံးသွားပေမယ့် အလေ့အထတွေကို ဆက်လုပ်နိုင်နေတဲ့ လူနာတစ်ယောက်ရဲ့ ဇာတ်လမ်းနဲ့ စတင်ထားပါတယ်။

စာအုပ်ရဲ့ အဓိက အယူအဆက “habit loop” ပါ — အချက်ပြမှု (cue)၊ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ် (routine) နဲ့ ဆုလာဘ် (reward) တို့ စက်ဝိုင်းပုံ ဆက်နေတာပါ။ အလေ့အထ ဆိုးကို ဖျက်ဖို့ ခက်ပေမယ့် အချက်ပြမှုနဲ့ ဆုလာဘ်ကို ဒီအတိုင်းထားပြီး အလယ်က လုပ်ရိုးကိုသာ အစားထိုးရင် ပြောင်းလဲနိုင်တယ်လို့ Duhigg က ဆိုပါတယ်။ တစ်ခု ပြောင်းလိုက်တာနဲ့ တခြားအရာတွေပါ လိုက်ပြောင်းစေတဲ့ “keystone habit” အကြောင်းကိုလည်း Alcoa ကုမ္ပဏီက အလုပ်သမား ဘေးကင်းရေးကို ဦးစားပေးရာက ကုမ္ပဏီတစ်ခုလုံး ပြောင်းလဲသွားပုံ စတဲ့ ဥပမာတွေနဲ့ ရှင်းပြပါတယ်။

Duhigg ရဲ့ အားသာချက်က ဇာတ်လမ်းပြောပုံပါ — အခန်းတိုင်းဟာ ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်လို စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းပြီး သိပ္ပံ အချက်အလက်တွေကို ခက်ခက်ခဲခဲ မဖြစ်စေပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဇာတ်လမ်းတချို့ဟာ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေကို “အလေ့အထ” ဆိုတဲ့ မျက်မှန်တစ်လက်တည်းနဲ့ ရိုးရှင်းအောင် ကြည့်ထားတယ်လို့ ဝေဖန်သူ ရှိတာ၊ နောက်ပိုင်း အလေ့အထ သုတေသန ဆက်လက် တိုးတက်လာတာကိုလည်း သိထားသင့်ပါတယ်။ ကိုယ့်အလေ့အထတွေကို စူးစမ်းစေတဲ့ အစပျိုး စာအုပ်အဖြစ် ဖတ်တာ အကောင်းဆုံးပါ။

Atomic Habits ကို ဖတ်ပြီး အလေ့အထရဲ့ နောက်ကွယ်က သိပ္ပံကို ပိုသိချင်သူ၊ Thinking, Fast and Slow လို စိတ်ပညာ စာအုပ်တွေ ကြိုက်သူ၊ ဆေးလိပ်ဖြတ်ချင်၊ အားကစား ပုံမှန်လုပ်ချင်၊ ဖုန်းသုံးတာ လျှော့ချင်နေသူ၊ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ အလုပ်ယဉ်ကျေးမှုကို ပြောင်းလဲချင်တဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တွေအတွက် ဒီစာအုပ်က သင့်တော်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ “cue” တွေကို သတိထားမိလာတဲ့ နေ့ကစပြီး သင့်ဘဝရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုကို တဖြည်းဖြည်း ပြန်ရလာပါလိမ့်မယ်။