ဆယ့်ခုနစ်နှစ်အရွယ်အထိ စာသင်ခန်းထဲ တစ်ခါမှ မဝင်ဖူးတဲ့ မိန်းကလေးတစ်ယောက်ဟာ Cambridge တက္ကသိုလ်က သမိုင်းဘာသာ PhD ဘွဲ့ကို ဘယ်လို ရလာခဲ့သလဲ။ Tara Westover ရဲ့ Educated ဟာ ၂၀၁၈ မှာ ထုတ်ဝေပြီး နှစ်နှစ်ကျော် New York Times အရောင်းရဆုံးစာရင်းမှာ ရှိနေခဲ့ကာ Bill Gates နဲ့ Barack Obama တို့ရဲ့ အကြံပြု စာအုပ်စာရင်းတွေမှာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဘာသာစကား များစွာနဲ့ ဘာသာပြန်ခဲ့တဲ့ ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိပါ။
အမေရိကန် ပထမ အမျိုးသမီးဟောင်း Michelle Obama ရဲ့ ကိုယ်တိုင်ရေး အတ္ထုပ္ပတ္တိ Becoming ဟာ ၂၀၁၈ နိုဝင်ဘာမှာ ထုတ်ဝေပြီး ခေတ်သစ်မှာ အရောင်းရဆုံး memoir တွေထဲ ပါဝင်ကာ အုပ်ရေ သန်းပေါင်း ဆယ်ကျော် ရောင်းချခဲ့ပါတယ်။ သူမကိုယ်တိုင် ဖတ်ထားတဲ့ audiobook က Grammy ဆု ရခဲ့ပြီး စာအုပ် မိတ်ဆက်ခရီးစဉ်ကို အခြေခံတဲ့ Netflix မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်လည်း ထွက်ခဲ့ပါတယ်။
နော်ဝေ စာရေးဆရာ Jostein Gaarder ရဲ့ Sophie’s World ဟာ ၁၉၉၁ မှာ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ဘာသာစကား ဒါဇင်နဲ့ချီ ဘာသာပြန်ကာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အုပ်ရေ သန်းပေါင်းများစွာ ရောင်းချခဲ့တဲ့ ထူးခြားတဲ့ ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ပါ။ ဝတ္ထုဇာတ်လမ်းလည်း ဖြစ်၊ ဒဿနိကဗေဒ သမိုင်း ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်လည်း ဖြစ်တဲ့ ဒီစာအုပ်ကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက ဆယ်ကျော်သက် ထောင်သောင်းချီ ဒဿနကို စတင် စိတ်ဝင်စားလာခဲ့ကြပါတယ်။
၁၉၄၉ မှာ ပထမဆုံး ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ခုနစ်ဆယ်စုနှစ်ကျော် ကြာတဲ့အထိ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လောကရဲ့ “ကျမ်း” လို့ ခေါ်ခံရတဲ့ The Intelligent Investor ဟာ ကမ္ဘာ့ အောင်မြင်ဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ Warren Buffett ကိုယ်တိုင် အသက် ဆယ့်ကိုးနှစ်မှာ ဖတ်ခဲ့ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အကြောင်း ရေးခဲ့သမျှထဲမှာ အကောင်းဆုံး စာအုပ်လို့ အကြိမ်ကြိမ် ချီးမွမ်းခဲ့တဲ့ စာအုပ်ပါ။
စိတ်ဒဏ်ရာ (trauma) အကြောင်း ကမ္ဘာ့အမြင်ကို ပြောင်းလဲပေးခဲ့တဲ့ စာအုပ်တစ်အုပ် ရွေးရရင် The Body Keeps the Score ကို ပါမလွဲ ထည့်ရပါမယ်။ ဒတ်ချ်နွယ်ဖွား အမေရိကန် စိတ်ရောဂါ အထူးကု Bessel van der Kolk က ၂၀၁၄ မှာ ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ ဒီစာအုပ်ဟာ နှစ်ပေါင်းများစွာ New York Times အရောင်းရဆုံးစာရင်းမှာ ရှိနေခဲ့ပြီး အုပ်ရေ သန်းနဲ့ချီ ရောင်းချခဲ့ကာ ဆေးပညာ စာအုပ်တစ်အုပ်အတွက် ရှားပါးတဲ့…
“ငါ့မှာ ကိုယ်ပိုင် အိုင်ဒီယာ မရှိဘူး” လို့ ဖန်တီးမှု လုပ်ငန်း မစခင် လက်လျှော့ဖူးသူတိုင်းအတွက် Austin Kleon ရဲ့ Steal Like an Artist ဟာ အားဆေးတစ်ခွက်လိုပါ။ ၂၀၁၂ မှာ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး New York Times အရောင်းရဆုံးစာရင်း ဝင်ခဲ့ကာ ဘာသာစကား များစွာနဲ့ ဘာသာပြန်ခဲ့တဲ့ ဒီစာအုပ်လေးဟာ စာမျက်နှာ နှစ်ရာအောက်၊ ပုံတွေ၊ လက်ရေးစာတွေနဲ့ ပြည့်နေလို့ တစ်နာရီအတွင်း ဖတ်ပြီးနိုင်ပေမယ့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြန်ဖွင့်ကြည့်ချင်စရာပါ။
အစည်းအဝေးမှာ စကားနည်းလို့ “ယုံကြည်မှု မရှိဘူး” လို့ အပြောခံရဖူးသလား၊ ပါတီပွဲ ပြီးတိုင်း တစ်ယောက်တည်း အနားယူချင်တဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထူးဆန်းတယ်လို့ ထင်ဖူးသလား။ Susan Cain ရဲ့ Quiet ဟာ ၂၀၁၂ မှာ ထုတ်ဝေပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ New York Times အရောင်းရဆုံးစာရင်းမှာ ရှိနေခဲ့ကာ သူမရဲ့ TED ဟောပြောချက်ကလည်း ကြည့်ရှုသူ သန်းပေါင်းများစွာ ရှိခဲ့ပြီး introvert တွေအကြောင်း ကမ္ဘာ့အမြင်ကို ပြောင်းလဲပေးခဲ့ပါတယ်။
The Obstacle Is the Way နဲ့ Ego Is the Enemy ပြီးနောက် Ryan Holiday ရဲ့ သုံးတွဲဆက် စာအုပ်ရဲ့ နောက်ဆုံး အပိုင်းအဖြစ် ၂၀၁၉ မှာ ထုတ်ဝေခဲ့တဲ့ Stillness Is the Key ဟာ New York Times အရောင်းရဆုံးစာရင်း ဝင်ခဲ့ပြီး အသိပေးချက်တွေ၊ သတင်းတွေ၊ စိုးရိမ်စရာတွေ မရပ်မနား ဝင်ရောက်နေတဲ့ ခေတ်မှာ စိတ်ငြိမ်သက်မှုကို ဘယ်လို ရှာမလဲဆိုတဲ့…
နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော် သက်တမ်းရှိတဲ့ တရုတ်စစ်ပညာ ကျမ်း The Art of War ဟာ ကမ္ဘာ့ အကျော်ကြားဆုံး မဟာဗျူဟာ စာအုပ် ဖြစ်ပြီး စစ်ဘက်အရာရှိတွေ၊ စီးပွားရေး ခေါင်းဆောင်တွေ၊ အားကစား နည်းပြတွေ၊ ပြိုင်ပွဲ ဂိမ်းကစားသူတွေအထိ ယနေ့တိုင် ဖတ်ရှု ကိုးကားနေဆဲပါ။ ဒီထုတ်ဝေမှုဟာ အရှေ့တိုင်း ဂန္ထဝင်ကျမ်း များစွာကို ဘာသာပြန်ခဲ့တဲ့ အမေရိကန် ပညာရှင် Thomas Cleary ရဲ့ ဘာသာပြန်ဖြစ်ပြီး ရှေးတရုတ် မှတ်ချက်ရေးသူတွေရဲ့ ရှင်းလင်းချက်တွေနဲ့ အတူ…
Ego Is the Enemy နဲ့ The Obstacle Is the Way တို့ကြောင့် Stoic ဒဿနကို ခေတ်သစ် စာဖတ်သူတွေဆီ ယူဆောင်လာခဲ့တဲ့ Ryan Holiday ရဲ့ Discipline Is Destiny (၂၀၂၂) ဟာ Stoic သီလ လေးပါး — သတ္တိ၊ ချင့်ချိန်မှု၊ တရားမျှတမှု၊ ပညာ — အကြောင်း ရေးသားနေတဲ့ စီးရီးရဲ့ ဒုတိယ စာအုပ်ဖြစ်ပြီး New York…