ဂျပန်လူမျိုးတွေရဲ့ အဆိုအရ လူတိုင်းမှာ “ikigai” — မနက်တိုင်း အိပ်ရာက ထစေတဲ့ ဘဝရဲ့ အကြောင်းရင်း — ရှိပါတယ်။ ဒီအယူအဆကို ကမ္ဘာကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့တဲ့ Héctor García နဲ့ Francesc Miralles တို့ရဲ့ Ikigai (၂၀၁၆) ဟာ ဘာသာစကား ခြောက်ဆယ်ကျော်နဲ့ ထုတ်ဝေပြီး အုပ်ရေ သန်းပေါင်းများစွာ ရောင်းချကာ ကမ္ဘာ့အရောင်းရဆုံး ဘဝနေထိုင်မှု လမ်းညွှန်စာအုပ်တွေထဲ ပါဝင်လာခဲ့ပါတယ်။ Yangon Book Shop မှာလည်း လက်ဆောင်ပေးဖို့ အများဆုံး…
“စကြာဝဠာ ဘယ်လို စတင်ခဲ့သလဲ၊ အချိန်ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘယ်တော့ အဆုံးသတ်မလဲ” — လူသားတိုင်း တွေးဖူးတဲ့ ဒီမေးခွန်းတွေကို ကမ္ဘာ့အကျော်ကြားဆုံး ရူပဗေဒပညာရှင်တွေထဲက တစ်ယောက် Stephen Hawking က သာမန် စာဖတ်သူတွေအတွက် ရှင်းပြထားတဲ့ A Brief History of Time ဟာ ၁၉၈၈ မှာ ထုတ်ဝေပြီး Sunday Times အရောင်းရဆုံးစာရင်းမှာ လေးနှစ်ကျော် ရှိနေခဲ့ကာ အုပ်ရေ သန်းပေါင်း ၂၅ ကျော် ရောင်းချခဲ့တဲ့ သိပ္ပံစာအုပ်ပါ။
၁၉၈၄ မှာ ပထမဆုံး ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အုပ်ရေ သန်းပေါင်းများစွာ ရောင်းချကာ marketing၊ အရောင်း၊ ညှိနှိုင်းရေး နယ်ပယ်တွေရဲ့ “သမ္မာကျမ်းစာ” လို့ ခေါ်ကြတဲ့ Robert B. Cialdini ရဲ့ Influence ဟာ လူတွေ ဘာကြောင့် “ဟုတ်ကဲ့” လို့ ပြောမိကြသလဲဆိုတဲ့ စိတ်ပညာကို ရှင်းပြတဲ့ စာအုပ်ပါ။ Fortune မဂ္ဂဇင်းက “စီးပွားရေး စာအုပ် အကောင်းဆုံး” စာရင်းမှာ ထည့်သွင်းခဲ့ပါတယ်။
“Growth mindset” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက ကျောင်းတွေ၊ ကုမ္ပဏီတွေ၊ အားကစားအသင်းတွေမှာ ကြားဖူးမှာပါ။ ဒီအယူအဆကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့တာက Stanford တက္ကသိုလ်က စိတ်ပညာ ပါမောက္ခ Carol S. Dweck ဖြစ်ပြီး ဆယ်စုနှစ်များစွာ သုတေသနကို စုစည်းထားတဲ့ Mindset (၂၀၀၆) ဟာ ဘာသာစကား ၄၀ ကျော်နဲ့ ထုတ်ဝေကာ Microsoft CEO Satya Nadella က ကုမ္ပဏီ ယဉ်ကျေးမှု ပြောင်းလဲရေးမှာ အခြေခံအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့တဲ့ စာအုပ်ပါ။
စိတ်ပညာရှင် တစ်ယောက်ဖြစ်ပေမယ့် ၂၀၀၂ ခုနှစ် စီးပွားရေးပညာ နိုဘယ်ဆုကို ရခဲ့တဲ့ Daniel Kahneman ရဲ့ Thinking, Fast and Slow (၂၀၁၁) ဟာ လူတွေ ဘယ်လို စဉ်းစား ဆုံးဖြတ်ကြသလဲဆိုတဲ့ ဆယ်စုနှစ်များစွာ သုတေသနကို စာဖတ်သူ သာမန်လူတွေအတွက် စုစည်းထားတဲ့ စာအုပ်ပါ။ အုပ်ရေ နှစ်သန်းကျော် ရောင်းချခဲ့ပြီး ဒီရာစုရဲ့ အလွှမ်းမိုးဆုံး စိတ်ပညာ စာအုပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပါတယ်။ Kahneman ဟာ ၂၀၂၄ မှာ ကွယ်လွန်ခဲ့ပါတယ်။
The Obstacle Is the Way နဲ့ Stoic ဒဿနကို ခေတ်သစ် လူငယ်တွေဆီ ပြန်ယူဆောင်လာခဲ့တဲ့ Ryan Holiday ရဲ့ Ego Is the Enemy (၂၀၁၆) ဟာ အားကစားအသင်းတွေ၊ စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်တွေ၊ Silicon Valley လုပ်ငန်းရှင်တွေ ဖတ်ရှုကြတဲ့ စာအုပ်ဖြစ်ပြီး အနှစ်ချုပ်က ရိုးရှင်းပါတယ် — သင့်ရဲ့ အတ္တ (ego) ဟာ သင့်ရဲ့ အကြီးဆုံး ရန်သူ ဖြစ်တယ်ဆိုတာပါ။
ဂျပန်သမိုင်းရဲ့ အကျော်ကြားဆုံး ဓားသိုင်းဆရာ Miyamoto Musashi ဟာ ဓားသိုင်း ပြိုင်ပွဲ ခြောက်ဆယ်ကျော်မှာ တစ်ခါမှ မရှုံးခဲ့ဘူးလို့ ဆိုကြပါတယ်။ ၁၆၄၅ ခုနှစ်ခန့်၊ သူ မကွယ်လွန်ခင် လအနည်းငယ်အလိုမှာ Kumamoto အနီး Reigandō ဂူထဲ ဥပုသ်စောင့်ရင်း ရေးသားခဲ့တဲ့ The Book of Five Rings (Go Rin no Sho) ဟာ ဓားသိုင်းပညာ လက်စွဲတစ်ခု ဖြစ်ပေမယ့် နှစ်ပေါင်း လေးရာနီးပါး ကြာတဲ့အထိ စစ်ဗိုလ်တွေ၊…
The 48 Laws of Power နဲ့ ကမ္ဘာကျော်ခဲ့တဲ့ Robert Greene ရဲ့ Mastery (၂၀၁၂) ဟာ သူ့စာအုပ်တွေထဲမှာ အပြုသဘောအဆောင်ဆုံး၊ အလုပ်အကိုင်နဲ့ ဘဝလမ်းကြောင်း ရှာနေသူတွေအတွက် အသုံးဝင်ဆုံး စာအုပ်လို့ စာဖတ်သူ အများစုက သတ်မှတ်ကြပါတယ်။ အာဏာ၊ လှည့်ကွက်တွေအကြောင်း မဟုတ်ဘဲ နယ်ပယ်တစ်ခုမှာ ကျွမ်းကျင်သူ — master — ဖြစ်လာဖို့ လမ်းကြောင်းအကြောင်း ရေးထားတာပါ။
“ငါ့ပတ်ဝန်းကျင်က လူတွေ ဘာကြောင့် ငါ့ကို နားမလည်ကြတာလဲ” လို့ တစ်ခါမှ မတွေးဖူးသူ ရှိမယ် မထင်ပါဘူး။ ဆွီဒင် အပြုအမူ ဆိုင်ရာ အတိုင်ပင်ခံ Thomas Erikson ရဲ့ Surrounded by Idiots ဟာ ဒီမေးခွန်းကနေ စတင်ပြီး ဆွီဒင်မှာ ဆယ်နှစ်ကျော် အရောင်းရဆုံးစာရင်းမှာ ရှိနေခဲ့ကာ ဘာသာစကား ၄၀ ကျော်နဲ့ ထုတ်ဝေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အုပ်ရေ သန်းနဲ့ချီ ရောင်းချခဲ့ပါတယ်။
Instagram ပေါ်မှာ နောက်လိုက် သန်းနဲ့ချီ ရှိတဲ့ ဗြိတိသျှ စာရေးဆရာ Vex King ရဲ့ Good Vibes, Good Life ဟာ ၂၀၁၈ မှာ ထုတ်ဝေပြီး Sunday Times အရောင်းရဆုံးစာရင်း ဝင်ခဲ့ကာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက လူငယ်တွေကြားမှာ “ကိုယ့်ကိုယ်ကို ချစ်ခြင်း” အကြောင်း စတင်ဖတ်ရှုကြတဲ့ စာအုပ်တစ်အုပ် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ Yangon Book Shop မှာလည်း လက်ဆောင်ပေးဖို့ အများဆုံး ရွေးကြတဲ့ self-help စာအုပ်တွေထဲ ပါပါတယ်။